عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
213
رساله افيونيه ( فارسى )
ابن ميمون : موسى بن ميمون ، معروف به ابن ميمون ، طبيب بزرگ يهودى است علاوه بر پزشكى در فقه و شريعت يهود و در فلسفه مقام والايى داشت و آثار خود را به زبان عربى مىنگاشت . يهوديان وى را موشه بن ميمن مىنامند . در سال 530 ه - ق در قرطبه از شهرهاى اندلس به دنيا آمد . ( تاريخ الحكما ، ص 434 ) ابن وافد : ابو المطرف عبد الرّحمن بن محمّد ، از اشراف اندلس و طبيبى است استاد . ولادت او به سال 389 بود و در طليطله مىزيست و در ايّام القادر باللّه يحيى بن ذى النّون مقام وزارت يافت . وى در معالجه كمتر به استعمال دوا مىپرداخت و به غذا اكتفا مىكرد و در صورت ضرورت ادويهء مفردهء را بر مركّبه ترجيح مىداد . وفات او به سال 467 ه - ق بوده است . كتاب الادويهء المفرده كه بيست سال در تأليف آن صرف وقت كرده است ، مشتمل بر آنچه جالينوس و ديسقوريدوس در اين فن داشتهاند و آن كتابى كامل و مرتّب است و جزئى از آن به لاتين ترجمه شده و كتاب الوساد در معالجات امراض مختلف و كتاب المجرّبات و كتاب تدقيق النّظر فى علل حاسهء البصر و كتاب المغيث . ( لغت نامهء دهخدا ) ابن هبل : مهذّب الدّين ابو الحسن علىّ بن احمد طبيب . مولّد او به بغداد به سال 515 . در مدرسه نظاميّه فقه و نحو فرا گرفت و سپس به تحصيل طب پرداخت و سفرى به ارمنستان كرد و پادشاه ارمن به شهر اخلاط وى را طبيب خاص خويش كرد و در آنجا ثروت بسيار اندوخت و به ماردين بازگشت و به خدمت بدر الدّين لؤلؤ پيوست و در 75 سالگى نابينا شد و به سال 610 درگذشت . از تأليفات او است : المختارات فى الطّب . ( لغت نامهء دهخدا ) ابو البركات - ابو البركات بغدادى ابو البركات بغدادى : هبة اللّه بن على بن ملكاء بلدى بغدادى ، طبيب و فيلسوف يهودى . ملقب به اوحد الزّمان از مردم بلد در طريق بغداد به موصل . او به قرن ششم مىزيست در ابتدا به بغداد شد و نزد ابو الحسن سعيد بن هبة اللّه دانش طب فراگرفت و در همان جا شغل طبابت ورزيد و شهرت يافت و كرّتى براى معالجهء سلطان مسعود بن ملكشاه سلجوقى به ايران آمد و بيمارى او علاج كرد و با نعمت وافر به بغداد بازگشت و در اين وقت مرض داخس ( عقربك ) در لشكريان سلطان افتاد و او با قطع انگشت علاج مىكرد و ديگر طبيبان با مرهم و دوا مداوا نمىدانستند و ازاينرو بر شهرت او بيفزود و در اواخر عمر مسلمانى گرفت . كتابهايى دارد : كتابى در فلسفه به نام معتبر مشتمل بر منطق و طبيعى و الهى با عبارتى فصيح و مقاصدى روشن و كتاب امين الارواح و كتاب الاقرابادين و اختصار التّشريح لجالينوس و رساله فى العقل و ماهيته و رسالهء فى الدّوا . ( لغت نامهء دهخدا ) ابو على سينا : حسين بن عبد اللّه بن حسن بن على بن سينا ملقّب به حجّة الحق شرف الملك امام الحكما معروف به شيخ الرّئيس ؛ در سوم ماه صفر سال 363 ه - ق متولّد شد ،